Một định luật của Newton

Có một câu chuyện, anh loay hoay nhiều năm mà không thể viết được cái kết. Hay là bản thân của nó đã không có kết cục nào. Người thầy trong câu chuyện mắc phải một căn bệnh trớ trêu như ông hoàng vật lý Stephen Hawking. Người đàn ông đã trút những hơi thở cuối cùng vào ngày 14/3/2018. Mộ của Stephen Hawking được đặt cạnh mộ Newton ở tu viện Westminster Abbey.

Dạo gần đây thấy báo chí đưa tin nhiều chuyện thầy trò rất đáng xấu hổ. Hóa ra, thì anh bỏ quên câu chuyện này đã lâu. Và anh biết có những người, đôi khi phải bỏ lửng câu chuyện của mình nhiều năm và chờ đợi một cái kết bất ngờ của cuộc sống. Hy vọng một cái kết có hậu.


 

Ngày xưa, thầy dạy môn vật lý, hào hoa, đẹp trai, lại biết đánh đàn. Học sinh rất ngưỡng mộ và muốn được làm học trò của thầy. Tiết học của thầy lúc nào cũng sôi động và nhiều điều thú vị. Từ năm lớp mười đến lớp mười hai, thầy đã giới thiệu cho chúng biết bao những con người vĩ đại.

“Các em, thế giới của chúng ta được chi phối bởi hai vũ trụ. Vũ trụ Newton và vũ trụ Einstein, họ là hai người khổng lồ, hai người cô đơn và hai nghệ sĩ đích thực. Ở Newton, thời gian trôi một cách đều đặn, mọi thứ đều có thể giải thích được dựa trên quan hệ nhân quả như trái táo rơi. Newton đã khảo sát mọi hiện tượng của thế giới vật lý từ con lắc, lò xo đến quỹ đạo của những hành tinh xa vời. Đối với Einstein, thế giới của chúng ta chông chênh hơn rất nhiều, những hiểu biết chắc chắn được thay thế bằng xác suất, tuyệt đối được thay bằng tương đối. Đó là một lý thuyết khó hiểu và đỉnh cao của khoa học.”

Trong nhiều năm liền, thầy được chọn để dạy cho những học sinh giỏi nhất của trường. Thầy, một con người xuất sắc và ưu tú. Với vẻ ngoài thân thiện và trìu mến, thầy chẳng những truyền đạt về mặt kiến thức mà còn chỉ dạy cho học sinh những điều hay lẽ phải về cách làm người.

“Có một điều mà thầy luôn trăn trở khi đứng trên bục giảng. Đó là năm đầu tiên đi dạy, thầy được dự giờ một tiết học với đoàn thanh tra. Người giáo viên trên bục giảng còn khá trẻ, tỏ vẻ hơi lúng túng và đã ghi sai một chữ trong định luật cơ bản của Newton. Chỉ một chữ thôi các em ạ. Những người học sinh đã không nhận ra. Nhưng người trưởng đoàn đã tỏ ra vô cùng giận dữ và đề nghị nhà trường cho nghỉ việc người giáo viên ấy. Quan điểm của ông ấy là một người giáo viên không được phép mắc những sai lầm về mặt kiến thức như thế. Một người thợ máy, một chị lao công chỉ có thể ảnh hưởng đến vài người. Nhưng cái sai của một người thầy có thể làm hỏng cả một thế hệ, thậm chí là từ thế hệ này, sang thế hệ khác. Một người thầy phải hoàn toàn đứng đắn cả về nhân cách.”

Những người học trò xuất sắc nhất của thầy thường được chia làm hai. Một là gia đình rất khá giả quyền chức, hai là gia cảnh nghèo nàn. Trong số những con người xuất sắc ấy, thầy đặc biệt chú ý đến một người tên X. Nhà cậu ta ở lọt thỏm giữa một cánh đồng lớn và người bố bị điên. Trong suốt những năm tháng khổ sở đó, người bố đi lang thang trên cánh đồng với bộ dạng rách nát và khi cơn điên bùng phát dữ dội ông đập phá mọi thứ. Nhiều khi ông cứ đi như thế, hai, ba hôm không trở về. Nhiều người đã tỏ ra ngạc nhiên khi biết cậu ta là con của người điên và không quên tặc lưỡi, thời thế tạo anh hùng. Cậu ta có một đặc điểm rất dễ nhận ra là đôi mắt. Con mắt phải bị hư, mờ đục vì đã nghịch thuốc nổ trong những viên đạn còn sót lại trong lúc đi chăn bò. Dường như cuộc sống khó khăn đã tạo ra cho cậu ta một ý chí rất lớn để vượt qua nghịch cảnh.

Kỳ thi đại học năm đó, tất cả những học trò xuất sắc mà thầy tin tưởng đều thi đậu vào những trường đại học lớn của cả nước. Người thì công nghệ thông tin, kẻ thì bác sĩ, không nữa thì kinh tế, xây dựng. X thi vào trường đại học sư phạm kỹ thuật và đỗ thủ khoa. Cả làng kéo đến chúc mừng và ủng hộ ít tiền. Nhưng tiền đâu để người mẹ có thể nuôi cậu ta trong suốt bốn năm đại học và người bố bị điên đã được đưa vào trại tâm thần. Cuối cùng vì tương lai, người mẹ đã quyết định bán căn nhà lấy ít tiền, vào thành phố thuê trọ, bán vé số nuôi con ăn học. Nhiều người đã tỏ ra ngậm ngùi trước hoàn cảnh của cậu ta, nhưng biết làm sao được.

Ngày mà những người học trò của thầy rời bỏ làng quê ra những thành phố lớn, mang trong người bao mơ ước về cuộc sống mới. Thầy đã mời những người học trò đến nhà thầy để làm bữa tiệc nhỏ, chia tay. Duy chỉ có X, có lẽ cậu ta vì mặc cảm cho bản thân mình mà không đến. Và đối với cậu ấy, cũng chưa phải là cuộc vui thật sự. Còn nhiều thứ bừa bộn phía trước trong khi mọi người hầu như tương lai như đã được dọn sẵn trên bàn tiệc chỉ việc đánh chén.

“Các em sẽ bay cao và xa nữa. Nhưng cuộc đời thầy dường như đã gắn chặt với viên phấn, bục giảng và mái trường. Thầy chỉ là người gieo rắc những hy vọng, những mầm xanh. Các em là những người tiên phong, những người biến ước mơ thành hiện thực, làm cho đất nước chúng ta ngày càng tươi đẹp hơn. Là một người trồng cây, thầy không hy vọng điều gì hơn thế. Thầy đã truyền đạt cho các em rất nhiều điều, những định luật, những công thức, lời hay lẽ phải. Nhưng các em nên nhớ, cuộc sống phía trước là không có định luật hay công thức nào cả.”

Cuối năm ấy, thầy cưới cô giáo dạy tiếng Anh xinh đẹp nhất trường làm vợ. Một đôi trai tài gái sắc. Dường như cuộc sống đã viên mãn cho thầy, một con người xuất sắc và nhân cách. Một năm sau, vợ thầy sinh ra một bé trai kháu khỉnh. Hàng ngày, trên bục giảng, người thầy vẫn say sưa truyền đạt những kiến thức mới mẻ cho những chú chim non với tất cả lòng nhiệt huyết.

“Khi nào, chính tay các em tự ươm mầm những cái cây, tự chăm sóc, tưới nước cho chúng tới ngày ra hoa và kết quả. Các em mới có thể hiểu được những gì mà thầy đang làm. Công việc ấy có thể kéo dài cả mười năm và đòi hỏi một lòng kiên nhẫn rất lớn.”

Mồng một tết cha, mồng hai tết mẹ, mồng ba tết thầy. Những người học trò trở về từ những thành phố lớn thường đến thăm thầy, căn nhà nhỏ trở nên rộn ràng, ríu rít tiếng nói cười. Họ có thể trầm trồ vì chậu mai mà thầy cất công chăm sóc ra hoa rất đẹp hay như chậu lan treo trước nhà có màu sắc rất lạ. Họ có thể chúc cho thầy một gia đình thật hạnh phúc và bé trai sau này sẽ nối nghiệp thầy. Thầy có thể nhìn thấy trong họ những con người dần trưởng thành và chín chắn. Không phải là những khuôn mặt ngây thơ như ngày nào. Những lứa học trò ra trường và đã bắt đầu có việc làm. Đôi khi, gặp lại những người cũ, thầy vẫn hỏi thăm về cậu học trò tên X.

“Từ ngày tốt nghiệp, thầy chưa gặp lại nó lần nào, không biết giờ này ra sao nữa. Cuộc sống có thể khắc nghiệt nhưng có một điều, người nào còn cảm thấy mặc cảm vì mình ăn không no, mặc không đủ ấm, nhà chưa giàu có thì không phải nói chuyện về nhân cách. Chẳng lẽ nào, nó cứ nghĩ về một gia đình nghèo nàn.”

Năm ấy, thầy mắc phải một căn bệnh quái ác. Những bó cơ của thầy bắt đầu teo lại một cách khó hiểu. Dù người ta đã tiêm chích đủ thứ hóa chất để trì hoãn quá trình đó lại trước khi nghĩ đến việc trị dứt điểm căn bệnh. Mọi thứ vẫn cứ teo tóp lại một cách đều đều. Thầy vào Sài Gòn chữa bệnh, những người học trò cũ đến thăm, ai cũng vẻ mặt lo âu vì căn bệnh hiện thời rất hiếm và khó lòng chữa khỏi. Thầy nằm trên giường bệnh, vẻ mặt có chút nhợt nhạt nhưng điềm tĩnh:

“Giàu là có số, khó bởi tại trời. Thầy nghĩ rằng, một người giáo viên, một người thầy thuốc, họ cần phải đặt lương tâm lên trên tất cả. Có những nghề mà thượng đế đặt họ lên cao để thoát khỏi sự cám dỗ của đồng tiền. Đáng tiếc trong xã hội chúng ta hiện nay, sức cám dỗ của đồng tiền quá lớn đã làm những người giáo viên, những vị bác sĩ chạy theo sự đua tranh về tiền bạc dẫn đến những hiện tượng rất đáng buồn. Bản thân thầy không phải là người giàu có. Con người hay bạc vàng cũng không thể làm cho thầy trở nên nghèo nàn. Tiếc là tai họa lần này từ trên trời rơi xuống. Thầy có thể đứng vững nhưng thầy sợ nhất là vợ thầy sẽ chịu nhiều đau khổ.”

Lời nói của thầy trở nên lọng ngọng, chân tay vướng víu. Nó bào mòn thầy một cách thê thảm, những tưởng đã chết đi và sống lại. Từ bệnh viện trở về, một con người mang hình hài nhỏ bé, khuôn mặt hốc hác và không điều khiển được điều gì to tát kể cả lời nói khi những bó cơ không thể đảm đương được những công việc tưởng chừng như nhẹ nhàng. Không ai còn nhận ra con người đầy nhân cách, xuất sắc lúc trước. Những ánh nhìn của người đời tựa như những vết sắc nhọn và nhất là đôi mắt của người vợ trở nên sầu thẳm. Đôi mắt thầy lãng tránh, không còn là đôi mắt đầy tự tin, thắp lửa khi thầy đứng trên bục giảng:

“Đừng nhìn anh bằng đôi mắt như thế. Anh nhìn thấy rõ sự thương hại trong đôi mắt của người đời và thật là khủng khiếp đối với một người như anh. Cái chết có phải là sự giải thoát hay là sự lựa chọn của những kẻ hèn nhát.”

Một tháng sau, người ta giải quyết chế độ và hoàn toàn tước đi cái quyền đứng trên bục giảng của thầy. Đêm, khi mọi thứ bao phủ bởi bóng đen là lúc con người ta nhìn rõ bản thân mình nhất. Như giông bão, mọi thứ rung lắc một cách dữ dội và tưởng chừng như bị mưa gió vùi dập. Và nhất là trong bữa cơm tối muộn của gia đình:

“Một nỗi sợ hãi không tên hoặc lố bịch. Đó là nỗi sợ hãi khi anh phải đương đầu với từng cái chén, đôi đũa, từng bước đi khập khiễng. Đó là nỗi sợ hãi về nhân cách và lẽ sống. Căn bệnh đã cướp đi của anh mọi thứ. Em và con là niềm hy vọng cuối cùng của anh trong cuộc đời này. Anh không thể oán trách cuộc đời, bởi như thế là chẳng hiểu gì về con người. Anh sẽ chấp nhận mọi sự thật dù nghiệt ngã, nếu như em…”


(cuộc sống vẫn tiếp diễn )

 

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.